Home » Menselijk lichaam » Bloed » Gezonder zout: Keltisch zeezout & Himalayazout!

Gezonder zout: Keltisch zeezout & Himalayazout!

himalayazout-gezond-keltisch-zeezout

De term ‘zout’ wordt gebruikt voor een enorme verscheidenheid aan chemische verbindingen. In het dagelijks leven bedoelen we met zout meestal natriumchloride. Natriumchloride wordt aan consumenten verkocht als “keukenzout” of “tafelzout”. Het is een extreem populair kristallijn poeder dat als smaakversterker en conserveermiddel wordt toegevoegd aan allerlei etenswaren.

Natriumchloride bestaat uit twee elementen, namelijk natrium (Na) en Chloride (Cl). Dat is eigenlijk heel vreemd want zoutenkristallen bevatten van nature tot wel 91 verschillende elementen waar je lichaam écht iets aan heeft…

Zoutwinning

Consumptiezout (tafelzout & keukenzout) wordt uit steenzout of zeezout gewonnen. Zeezout wordt verkregen door de doelbewuste verdamping van zeewater. Steenzout oftewel klipzout komt veelal uit minerale gesteenten die miljoenen jaren geleden zijn ontstaan door vulkanische indamping van binnenzeeën.

Raffinage van zout

Van al het zout dat wordt gewonnen, wordt 99% niet voor consumptie gebruikt, maar voor allerlei industriële doeleinden. Binnen deze industriële takken heeft men niets aan “rommelig” zout waarin allerlei macromineralen en spoorelementen zitten. De industrie wil “schoon” zout dat uitsluitend natrium en chloride bevat. Om die reden worden nagenoeg alle overige elementen uit het zout gefilterd. Het jammere hiervan is dat ook standaard tafelzout en keukenzout volledig worden geïsoleerd (uitgekleed).

Let op: ook de standaard zeezouten en zeezoutmolens bevatten veelal natriumchloride die (deels) is geraffineerd c.q. geïsoleerd.

Gezond zout is niet rendabel

Omdat de industrie erom vraagt, wordt vrijwel alle zout geraffineerd. Standaard zout (zowel industrieel zout als consumptiezout) wordt dus chemisch gereinigd; dit houdt in dat het met behulp van chemicaliën wordt geïsoleerd, gezuiverd, gedroogd en gebleekt. Tafelzout bestaat zodende voor minstens 98% natriumchloride, maximaal 1% water en ietsepietsie calcium, magnesium en/of sulfaat. Keukenzout bestaat voor minstens 95% uit natriumchloride en 5% uit water.

Voor ons lichaam is zoutraffinage doodzonde, want alle nuttige elementen gaan bij het zuiveren verloren. Mensen kunnen dan ook veel beter “onzuiver” zout gebruiken zoals ‘Keltisch zeezout’ of ‘Himalayazout’.

Standaard consumptiezout (keukenzout/tafelzout) wordt ongezonder gemaakt omdat het te duur is om de winning, productie en verscheping ervan los te trekken van industrieel zout. “Echt” zout is dus nauwelijks te koop omdat de massaproductie ervan economisch gezien niet rendabel is.

Slechte eigenschappen van “gewoon” (natrium)zout

Doordat zout geraffineerd wordt, bestaat het enkel nog uit natrium en chloride. Jammer, want de “onzuiverheden” die verwijderd worden zijn nou juist zo gezond. De natriumchloride die overblijft is daarentegen ongezond. Mensen krijgen er namelijk veel te veel van binnen omdat het overal aan wordt toegevoegd. Je hebt 1 à 3 gram natriumchloride per dag nodig, maar gemiddeld consumeer je dagelijks al snel 11 tot 12,5 gram.

Gevaren van een  zoutoverschot

Een overschot aan zout is extreem slecht voor de gezondheid. Natrium is namelijk een mineraal en een elektrolyt. Zodoende zal een overschot aan zout je mineralenhuishouding en elektrolytenhuishouding (ionisch evenwicht/ionenbalans) verstoren. Ook de osmose, de hormoonhuishouding en de verhouding tussen zuren en basen kan erdoor worden ontregeld.

Omdat de meeste mensen veel te veel natriumchloride binnenkrijgen vanwege toegevoegd, geraffineerd zout, ontstaan allerlei gezondheidsklachten. De bekendste gevolgen van een overschot aan natriumchloride zijn als volgt:

Let op: recent, omstreden onderzoek van ‘The Journal of American Medical Association’ suggereert dat een overschot aan zout de kans op hart- en vaatziekten niet vergroot (bron). Dit onderzoek wordt echter ontkracht door ‘Harvard School of Public Health’ (bron).

Keltisch zeezout & Himalaya-zout

Er wordt nog altijd op kleine schaal “natuurzuiver” zout gewonnen. Dit is een grappige term, want natuurzuiver zout is ongezuiverd en dus onzuiverder dan tafelzout. Deze onzuiverheid maakt ongeraffineerde zoutsoorten echter wel beduidend heilzamer. De bekendste voorbeelden van gezondere zoutsoorten zijn:

  • Himalaya-zout
  • Keltisch zeezout
  • Sel Gris (Keltisch grijs zout)
  • Fleur de Sel (Keltische zoutbloem)
  • Haliet (zoutsteen c.q. diamantzout)
  • Zwart halietzout (Kala Namak)
  • Alea Rouge (Hawaïaans rood vulkanisch kleizout)

Let op: het is zonde om pure zoutsoorten te gebruiken bij het koken omdat waterhoudende zoutkristallen relatief snel oplossen. Je kunt ze dan ook beter pas ná de bereiding over gerechten strooien.

91 mineralen & spoorelementen

Ongeraffineerde ofwel ongezuiverde zoutsoorten zoals Himalayazout en Keltisch zeezout bevatten –naast natrium en chloride– tot wel 89 aanvullende elementen, waaronder essentiële macromineralen en spoorelementen. Hierbij de volledige lijst met elementen die in ongezuiverde zoutkristallen aanwezig kunnen zijn:

Waterstof, lithium, beryllium, boor, koolstof, stikstof, zuurstof, fluoride, magnesium, aluminium, silicium, fosfor, sulfur, kalium, calcium, scandium, titanium, vanadium, chroom, mangaan, ijzer, kobalt, nikkel, koper, zink, gallium, germanium, arseen, selenium, broom, rubidium, strontium, ytterbium, zirkonium, niobium, molybdenum, technetium, ruthenium, rodium, palladium, zilver, cadmium, indium, tin, antimonium, tellurium, jood/jodium, cesium, barium, lanthanium, cerium, praseodymium, neodymium, promethium, samarium, europium, gadolinium, terbium, dysprosium, holmium, erbium, thulium, ytterbium, lutetium, hafnium, tantalium, wolfram, rhenium, osmium, iridium, platina, goud, kwik, thallium, lood, bismut, polonium, astatium,  francium, radium, actinium, thorium, protactinium, zwavel, uranium, neptunium, plutonium, ammonium en water.

Ongeraffineerde zoutsoorten zoals Himalayazout en Keltisch zeezout zijn puur natuur. Ze zijn niet geïsoleerd, niet gewassen, niet gedroogd en niet gebleekt. Ze zijn dus nog vochtig en bevatten zodoende allerhande water-minnende mineralen!

Sole

Van natuurlijke, ongeraffineerde zoutsoorten kan een zogenaamde ‘sole’ worden gemaakt. Een sole is eigenlijk een luxe vorm van ‘pekel’ die wordt vervaardigd uit ongezuiverd steenzout of zeezout (o.a. Himalayazout, Keltisch zeezout & halietzout) en water. Je doet maximaal 353 gram zoutsteen of natuurzuiver zeezout in 1 liter water. Het duurt ongeveer 1 uur voordat het zout volledig is opgelost. Van de zoutoplossing doe je uiteindelijk één theelepel in 1 glas (250 milliliter) water, wat je logischerwijs opdrinkt.

Wanneer een sole ingenomen wordt, stelt deze lichaamsvloeistoffen in staat zich vrij te bewegen door celmembranen, vaatwanden en nier-nefronen. Geraffineerd (gezuiverd, gebleekt, gedroogd) zout daarentegen, verhindert de vrije uitwisseling van vloeistoffen en mineralen, waardoor deze stagneren in de weefsels, de gewrichten en het lymfestelsel.

Een sole van ongeraffineerd, mineraalrijk zout zou over talloze gezondheidsbevorderlijke eigenschappen beschikken. Zo zou een sole je maagdarmstelsel schoonhouden en bevorderlijk zijn voor o.a. de spijsvertering, in het bijzonder voor de koolhydraatstofwisseling.

Goedkope zoutoplossingen

Himalayazout en Keltisch zeezout zijn relatief duur. Er zijn dan ook mensen die soles maken van goedkopere zoutsoorten, waaronder bicarbonaat. Bicarbonaat staat ook wel bekend als:

  • Natriumbicarbonaat
  • Natriumwaterstofcarbonaat
  • Dubbelkoolzure soda
  • Baksoda / bakpoeder / “baking soda”
  • Zuiveringszout (maagzout)

Let op: bicarbonaat kan zorgen voor diarree, misselijkheid, buikpijn, nierproblemen, urinewegstenen en zelfs hartklachten.

Naast natriumbicarbonaat worden er ook nog weleens andere goedkope zouten gebruikt voor de vervaardiging van soles. Hierbij valt te denken aan kaliumzout (kaliumchloride), salmilakzout (ammoniumchloride) en jodiumzouten (JOZO) zoals natriumjodide, kaliumjodide, natriumjodaat of kaliumjodaat. Ook Dit is geenszins raadzaam.

Tot slot

Zout (natriumchloride) is een essentieel bestanddeel van de intracellulaire en extracellulaire lichaamsvloeistoffen van mensen. Te veel zout (hypernatriëmie) is gevaarlijk, maar te weinig zout (hyponatriëmie) eveneens. Ongeraffineerde zoutsoorten zoals Himalayazout en Keltisch zeezout kunnen een dergelijke schadelijke mineralendisbalans of elektrolytenstoornis helpen voorkomen.

Heb jij weleens ongeraffineerd zout gebruikt, zoals Keltisch zeezout of Himalaya-zout? Hoe vond je het smaken en heb je het idee dat het heilzaam is? Laat hieronder een reactie achter!

Reacties & Vragen

  1. Sean ·

    Ik heb het artikel gelezen en ik kan niet lezen waarom himalaya zout of keltisch zeezout nou zoveel beter is dan keukenzout. Je geeft aan dat keukenzout inderdaad geraffineerd is van zijn mineralen maar de gevolgen daarvan staan niet vermeld in het artikel. Er staat wel vermeld dat een teveel van zout schade kan berokkenen aan het lichaam wat uiteraard geldt voor alle zouten (alles in balans). En de mineralen die aanwezig zijn in het Himalayazout in wat verhoudingen zijn die aanwezig? Er kunnen best meer mineralen aanwezig zijn in het zout maar zijn de hoeveelheden ook significant? Aangezien we niet meer dan 6 gram zout per dag binnen moeten krijgen lijkt mij dat de mineralen aanwezig in het Himalayazout nooit significant kunnen bijdragen aan onze mineralenbehoefte. Ik werp gewoon een kritische blik op dit artikel. Voor de smaak kan zeker wel naar een ander zout dan keukenzout gekeken worden. (Ikzelf heb ook Himalaya gehad en vond de smaak veeeel beter dan keuken/tafel zout). Min vraag is eigenlijk gewoon: WAAROM is Himalaya/zeezout nou echt zoveel beter voor ons?

    • Paul ·

      Hallo Sean, Goed punt! De twee belangrijkste redenen voor de veronderstelde ‘superioriteit’ van roze Himalayazout noem je eigenlijk zelf al: A. Je mag maar 6 gram zou eten omdat zout slecht zou zijn voor je gezondheid; onder zout wordt in deze context nu juist natriumchloride verstaan, dus natrium en chloride: de 2 componenten waaruit geraffineerd keukenzout voor 100% bestaat. B. Het gevolg van raffinage is dat je alléén nog maar deze 2 componenten van zout binnenkrijgt waarvoor gewaarschuwd wordt dat je ervoor moet oppassen door allerhande instanties. De term ‘balans’ die je oppert, ontbreekt dus volledig in geraffineerd zout. Je vraag is overigens volledig terecht, want ook Himalayazout moet voldoen aan de wereldwijde standaard voor consumptiezout. Himalayazout bestaat dan ook voor 97.41% uit natriumchloride en je moet er nog altijd niet meer van gebruiken dan van ‘gewoon’ zout. De overige elementen komen in PPM (parts per million) voor in Himalayazoutkristallen. (bron) Dat betekent echter niet dat de biologische beschikbaarheid ervan verwaarloosbaar is. De definitie van spoorelement is (in tegenstelling tot die van macromineraal) namelijk juist dat je er weinig van nodig hebt; “sporen” ervan kunnen dus al invloed uitoefenen. Het zou unfair zijn om gezondheidsclaims te verbinden aan Himalayazout; ik heb een enorme hekel aan suggestieve en wervende claims waarvoor afdoende wetenschappelijke onderbouwing ontbreekt, vandaar ook dat ze in bovenstaand artikel ontbreken. Er zijn dus hoofdzakelijk aanwijzingen voor de heilzaamheid van Himalayazout. Wellicht is het lastig om het langetermijneffect ervan te bepalen, juist omdat het zo complex is qua samenstelling? Ikzelf gebruik roze Himalayazout overigens hoofdzakelijk omdat ik chemisch bewerkt zout verafschuw en niet omdat ik verwacht dat het specifieke effecten heeft op mijn fysieke of mentale gesteldheid. Mijn zienswijze is veeleer dat Himalayazout als geheel meer voordelen en minder nadelen heeft dan geraffineerd zout. Dat ik me goed voel bij Himalayazout zou best weleens toe te schrijven zijn aan het welbekende placebo-effect, maar dat neemt niet weg dat het een prettige bijkomstigheid is. Nou ja, mijn punt is dat het lastig blijft om specifieke gezondheidsvoordelen en -nadelen te verbinden aan natuurvoedingsmiddelen. Toch ben ik ervan overtuigd dat je lichaam meer heeft aan verse waspeen dan aan worteltjes uit een potje die worden klaargemaakt in de magnetron. En dat biologisch scharrelvlees beter voor je is dan een frikandel speciaal. Het is veeleer een visie dan een exacte wetenschap. Hopelijk verheldert dit mijn standpunt v.w.b. roze Himalayazout enigszins. Groeten, Paul

      ·
  2. Marjolein ·

    @ Sylvia: Ik weet niet welk merk je hebt gekocht maar gezuiverd Keltisch zeezout klinkt wat tegenstrijdig. Ik haal zelf altijd ‘Sel fin de Guerande’, organic fine sea salt (sel gris) bij een natuurvoedingswinkel (wellicht dat sommige supermarkten het ook hebben maar dat ben ik nog niet tegengekomen). Op de verpakking staat ‘unrefined’ (ongeraffineerd), wat denk ik de bedoeling is. Heb ook Himalaya zout in huis, maar weet niet welke beter is, of dat er geen tot weinig verschil in zit. Heeft iemand anders daar een idee over?

    • mary ·

      Ik mix Himalaya met Keltisch zeezout en strooi dat over mijn eten, ik gebruik het al heel lang en vind het heerlijk. ‘s Morgens een boterham met biologische pindakaas en daaroverheen de zoutmix strooien, lekker!

      ·
  3. margot ·

    Als je gebruik maakt van een sole elke dag, hoeveel heb je dan al genuttigd op een dag en wat blijft er aan grammen die je kan verwerken in het eten over de dag? Natuurlijk gebruikmakend van gezonde zouten!

    • Paul ·

      Beste Margot, Dat is heel moeilijk te zeggen. Als je wilt weten hoeveel ongeraffineerd zout je mag eten naast een sole per dag, moet je eigenlijk precies weten hoeveel van welk element in de zoutkristallen aanwezig is (of eigenlijk hoeveel er na bereiding nog in je voedsel aanwezig is en dus in je lichaam terechtkomt). Dit is simpelweg niet vast te stellen. Bovendien is er voor sommige elementen (macromineralen + spoorelementen) een Aanvaardbare Dagelijkse Inname (ADI) oftewel maximale dagelijkse dosis vastgesteld, maar voor andere niet. Het belangrijkste waar je op moet letten wat betreft zoutinname is dat je niet te veel natrium binnenkrijg. Voor volwassenen geldt het advies om niet meer dan 6 gram “zout” (en dan bedoelt men geraffineerd keukenzout) per dag te gebruiken. Dat zou betekenen dat je als volwassene zijnde niet meer dan 2,4 gram natrium per dag binnen mag krijgen. Waarschijnlijk staat op de verpakking van de zoutkristallen het natriumpercentage vermeld, dan weet je ongeveer hoeveel je in je sole kan gebruiken en hoeveel er vervolgens overblijft voor voedselbereiding. Let wel: in kaas, brood, vleeswaren en kant-en-klare producten (sauzen, soepen etc.) is al veel natrium toegevoegd, dus als je hier veel van gebruikt, blijft er weinig “speelruimte” meer over. Hopelijk heb je iets aan deze info. Groeten, Paul

      ·
  4. Floor ·

    Ik gebruik al tijden elke ochtend op de nuchtere maag “sole”. Ook gebruik ik het Keltisch zeezout over mijn maaltijden (na het koken). En als ik ‘s avonds niet kan slapen, dan neem ik eerst een grote beker water. Een hele zoutkorrel laten smelten in je mond. En dan nog een beker water. Ook houdt “gezond zout” de verzuring tegen in je lichaam. En nog veel meer om op te noemen… Kortom: een SUPER product wat eigenlijk in geen huishouding mag ontbreken.

    • Sylvia ·

      Vanmiddag heb ik Keltisch zeezout gekocht, gezuiverd. Ik denk dat ik nu toch niet de juiste heb. Maar waar koop je ongezuiverd Keltisch zeezout?

      ·

Plaats een reactie