Home » Klachten » Slaapverlamming: 9 oorzaken & tips bij slaapparalyse

Slaapverlamming: 9 oorzaken & tips bij slaapparalyse

Slaapverlamming ofwel slaapparalyse is een merkwaardig verschijnsel. Je hebt het idee dat je wakker bent, maar je lichaam reageert nog niet op je mentale bevelen. Zodoende kun je je niet bewegen, niet praten en dus ook niet opstaan. Bovendien gaat slaapverlamming vaak gepaard met hallucinaties: je ziet, hoort of voelt dingen die er niet zijn. De belangrijkste symptomen van slaapparalyse zijn:

  • Je kunt je niet bewegen (spierverlamming)
  • Je kunt niet praten
  • Je kunt (soms) wel zien
  • Je hoort geluiden die er niet zijn (voetstappen, deuren, stemmen, e.a.)
  • Je ziet personen die er niet zijn (Incubus-syndroom)
  • Je hebt het gevoel alsof iemand je verstikt (Old Hag-syndroom)
  • Je voelt suizen of bonzen in je hoofd of oren
  • Je bent angstig en paniekerig
  • Je voelt je zweverig

Let op: niet iedereen heeft dezelfde symptomen bij slaapverlamming.

Slaapverlamming ofwel slaapparalyse kan dus ontzettend beangstigend zijn. Daarom hierbij 9 oorzaken, oplossingen en tips bij slaapverlamming…

Tip 1:  Slaapverlamming is niet bovennatuurlijk

Vanwege de hallucinaties wordt slaapparalyse vaak in verband gebracht met bovennatuurlijke verschijnselen. Slaapverlamming heeft echter niks te maken met geesten, monsters of buitenaardse wezens. Hoewel de beleving van spookachtige verschijningen zeer realistisch kan zijn, zijn ze vergelijkbaar met gewaarwordingen en gebeurtenissen in een nachtmerrie. De nachtmerrie komt echter uitzonderlijk echt over, omdat je het gevoel hebt dat je al wakker bent.

Tip 2: Slaapparalyse duurt niet echt lang

Slaapverlamming kent vele gradaties. Er zijn mensen die sporadisch niet wakker kunnen worden… En er zijn mensen die tot wel 10 keer per slaapcyclus een diepgaande en indrukwekkende slaapparalyse doormaken. Meestal duurt slaapparalyse slechts 1 tot 3 minuten, maar gevoelsmatig lijkt het een eeuwigheid te duren.

Tip 3: Slaapverlamming kan aanvoelen als “uittreden”

Sommige mensen ervaren tijdens de slaapverlamming een gewaarwording alsof ze boven hun bed zweven of zelfs boven hun eigen lichaam uitstijgen. Als je spiritueel ingesteld bent, zou je dit principe “uittreden” of een “bijna-doodervaring” kunnen noemen. Deze ervaring is echter volkomen aards en wordt veroorzaakt door o.a. je hersenactiviteit,  bloeddruk en evenwichtsgevoel tijdens de slaap.

Tip 4: Slaapparalyse & rond kunnen kijken

Een kenmerkend verschijnsel van slaapverlamming is dat mensen kunnen rondkijken tijdens hun slaapparalyse. Soms zijn de ogen daadwerkelijk open en kunnen ze zelfs worden bewogen; droom en werkelijkheid kunnen dan in elkaar overlopen. Vaak wordt er echter niet echt iets gezien, maar enkel gedroomd. Het desbetreffende beeld (slaapkamer e.a.) is dan zodanig vaak herbeleefd dat je het letterlijk kunt dromen.

Tip 5: Slaapverlamming & kloppingen of suizen in hoofd en oren

Slaapverlamming gaat bij veel mensen gepaard met een ruis in de oren (oorsuizen) en in het hoofd (“hoofdruis”). Soms is er ook sprake van een “elektrische schok” of “explosie” in het hoofd of van kloppen of bonzen in het hoofd of in de oren. Ook druk op de slapen en een drukkende hoofdpijn zijn geen ongewone verschijnselen. Dit heeft vooral te maken met de bloedsomloop en bloeddruk tijdens de slaap.

Tip 6: Slaapparalyse & op de rug liggen

De meeste mensen hebben uitsluitend last van slaapverlamming als ze op hun rug liggen. Als je op je rug ligt, is de kans dat je spieren te laat uit hun slaaptoestand komen namelijk groter. Bovendien is ook de kans op een drukkend of verstikkend gevoel groter als je op je rug slaapt. Je eigen lichaamsgewicht voelt namelijk veel zwaarder aan tijdens je slaapparalyse, en dat gewicht bevindt zich voornamelijk in de buik.

Tip 7: Slaapverlamming & wakker worden

Als je niet wakker kunt worden tijdens je slaapparalyse, dan kun je het beste proberen om je op een detail te concentreren. Probeer je bijvoorbeeld te concentreren op een woord, een vingertopje of een grote teen. Zodra je vat krijgt op een detail, volgt de rest van je lichaam doorgaans vanzelf. Kortom: wanneer je een aspect van je lichaam tot een reactie kunt overhalen, wordt de rest van je lichaam wakker geschud.

Tip 8: Slaapparalyse & paniekaanvallen

Slaapverlamming kan een gevoel van verstikking teweegbrengen. Je hebt het idee dat je geen adem meer krijgt of dat je hart het begeeft. Hierdoor kun je tijdens je slaapverlamming enorm in paniek raken. Omdat je je paniekaanval niet kunt uiten en niet om hulp kunt schreeuwen, wordt de paniek alleen maar erger. Het verstikken of het hartfalen gebeurt gelukkig niet echt. Probeer je dat te realiseren!

Tip 9: Slaapverlamming & epilepsie

Slaapverlamming wordt vaak gelinkt aan epilepsie. Het exacte verband is niet duidelijk, maar beide indicaties hebben een neurologische achtergrond. Zo zou het kunnen zijn dat slaapverlamming het gevolg is van een epileptische aanval tijdens de slaap. Bovendien zijn er mensen wiens slaapverlamming is verdwenen sinds ze anti-epileptica (epilepsie-medicijnen) gebruiken. Daarnaast wordt slaapverlamming in verband gebracht met narcolepsie en aanverwante slaapstoornissen.

Heb jij ervaringen, vragen of opmerkingen m.b.t slaapparalyse ofwel slaapverlamming die je met anderen wilt delen? Laat hieronder je reactie achter!

171 reacties op “Slaapverlamming: 9 oorzaken & tips bij slaapparalyse”

  1. Timothy ·

    Ik heb dit idd ook vanaf mijn puberteit en zoals velen hier in alle vormen gehad. Alles wat ik lees is erg herkenbaar. Ik heb het zelf vaak als ik op m’n rug beland of in de middag een powernap neem. Onlangs viel ik in de middag op de bank in slaap en kreeg dus weer eens een “slaapverlamming”. Ik had mijn ogen open en kon alles om me heen zien. Vaak kan ik tijdens de verlamming wel kreungeluiden maken. Het vreemde was dat mijn familie tegenover me op een andere bank rustig tv aan het kijken waren en niks mee kregen van mijn geluiden. Omdat mijn ogen open waren en kon zien wat er gebeurde, zag ik onze hond naar me toekomen en die reageerde wel op mijn geluiden. Hij probeerde me wakker te maken door op me te springen en mijn gezicht te likken. Dit vond ik vreemd, want normaal gesproken heb ik dit altijd als er niemand om me heen is of familieleden gewoon liggen te slapen. Wat ik me nu dus afvraag is, heeft überhaupt iemand weleens slaapparalyse in het bijzijn van mensen die wakker zijn, en merken deze personen dan ook dat je vast ligt?

    Beantwoorden
    • agneta ·

      Een zeer interessante vraag! Mijn vriend heeft slaapverlamming, dit weten we nog maar net doordat zijn symptomen zo ernstig en beangstigend werden dat we opzoekingen hebben gedaan. Ik ben er op den duur al op getraind om meteen wakker te worden als ik hem geluiden hoor maken. Ik weet dat hij vastzit in zijn droom en niet wakker kan worden, dus op het moment dat hij zacht kreunt of mij om hulp fluistert, neem ik hem vast en vertel ik hem dat ik bij hem ben en dat ik hem hoor, dat hij eventjes geduld moet hebben en dan wel zal wakker worden. Zo daalt zijn paniek en raakt hij uit de slaapparalyse, maar soms helemaal overweldigd door de bijkomende hallucinaties (meestal demonisch).

  2. melissa ·

    Hallo, Ik heb ook heel veel last van slaapverlamming… Ik was er een hele tijd vanaf, maar ik merk nu dat sinds ik weer bij een vriend in huis woon (had daar al 2x eerder gewoond) ik er weer heel veel last van heb, terwijl ik er voorheen (toen ik elders woonde) geen last meer van heb gehad. Nu ik weer bij hem woon, valt het me dus op dat ik er weer veel last van heb… Hoe komt dat? Dan ga ik toch geloven en denken dat het aan het huis ligt dan toch? Iemand een idee waarom ik er hier in dit huis telkens weet last van heb?

    Beantwoorden
    • Jamie ·

      Hoi Melissa, Ik denk inderdaad dat het aan de plek ligt waar je slaapt. Een tip is om je bed niet tegen over een deur of raam te plaatsen en voordat je gaat slapen een koepel visualiseer zodat je ‘beschermd’ word. Dit heeft mij van mijn slaapverlamming afgeholpen. Ik heb het nu alleen nog als ik niet lekker ben, maar niet meer zo erg als het was.

  3. Emmy Oosterbaan ·

    Vorige week zaterdag waren wij naar een strandfeest op stap geweest.Beetje uit mijn ritme nam ik zondagavond zoals gewoonlijk een slaappil. Mijn man en ik gingen om 23:30 uur naar bed. Voor mijn gevoel viel mijn man gelijk in slaap en ik zou, zoals altijd binnen een half uur ook moeten slapen, maar dit was dus niet zo. Ik lag maar te woelen en draaide steeds van buik naar zij en weer terug. Uiteindelijk ben ik op mijn rug beland. Is helemaal niks voor mij, want ik ben een echte buikslaper. Doordat ik voor mijn gevoel klaarwakker was ging ik om mij heen kijken en werd afgeleid door een grote zwarte schim bij de slaapkamerdeur. Ik dacht nog mijn huispak hangt aan de deur, maar de schim was groter dan mijn huispak en had een puntmuts. Tevens zag ik aan de deur een soort van vinger uitsteken die dan weer strekte en dan weer boog. Paar keer knipperen met mijn ogen,maar de schim ging niet weg. Vervolgens zag ik een paar grote witte vlekken op het plafond. Ik dacht nog vreemd in het donker, maar bleef er toch naar kijken. Uit de witte vlekken ontstonden kleine lichtgevende bolletjes die bij elkaar als 1 grote bol zich verplaatsten richting de muur van de buren. Dit gebeurde een paar keer. Ook veranderden de rondjes in zwarte spinnen/krabben die richting de muur gingen. Ik kon niet geloven wat ik allemaal zag en kon ook niet meer bewegen. Ik hoorde mijn man wel snurken, dus was voor mijn gevoel echt wakker. Toen ik weer naar de grote schim bij de deur keek zag ik de deuropening eerst helemaal donkerzwart worden en vervolgens brak deze weer open tot een groot spinnenweb. Voor mijn gevoel heeft dit uren geduurd. Om 05:50 uur ben ik 10 minuten eerder opgestaan en in de douche op mijn stoel mijn haar gaan föhnen. Via de spiegel kon ik in de kamer aan de voorkant kijken. Weer zag ik hoe de deuropener eerst pikzwart werd en vervolgens weer in een spinnenweb veranderde. Totaal in paniek deed ik de douchedeur dicht en ging verder met haar föhnen. Gewoon niet kunnen geloven wat deze nuchtere ram was overkomen ging ik naar mijn werk. Maar ik ben de volgende avond wel met een slaapmasker op gaan slapen. Durf ook niet meer in het donker te lopen. Als ik ‘s nachts wakker word kijk ik eerst onder mijn masker voorzichtig omhoog. Als ik dan niets meer zie doe ik alsnog mijn masker af. Weet niet goed hoe ik met deze ervaring om moet gaan. Hoop dat iemand hier ervaring mee heeft…

    Beantwoorden
    • Jamie ·

      Klopt het dus dat het doorgaat terwijl je wakker bent? Je was wakker toen je je haar föhnde neem ik aan?

  4. Nick ·

    Hoi, Drie maanden geleden heb ik mijn eerste ervaring met slaapverlamming meegemaakt. Ik kon mezelf niet bewegen en had hevige druk op mijn borst, er stond een man naast m’n bed die mij wurgde en hijgde in m’n oren. Ik raakte in paniek en dacht dat dit mijn einde wel zou zijn. Ik kon niet schreeuwen, alleen zacht om hulp roepen. Toen probeerde ik in paniek te bewegen. Voor mijn gevoel na 10 minuten kon ik eindelijk weer bewegen en ik zag nog steeds overal schimmen weg trekken. Toen ben ik ‘t op gaan zoeken en zag dat er veel mensen last van deze situatie hebben (ook zelfde ervaring met een man naast ‘t bed). Heb daarna een week niks meer meegemaakt. Maar na die week heb ik elke nacht minimaal een keer een slaapverlamming. Dit varieert. De ene keer ben ik in paniek. De andere keer ben ik zweverig. De ene keer voel ik me bekeken. En de andere keer hoor ik stemmen of voetstappen. Ben er al best aan gewend geraakt, maar ben altijd wel oververmoeid. Ik zou graag jullie ervaringen ook willen weten zodat ik er een beter beeld van kan krijgen en of mensen dezelfde symptomen hebben als ik: paniek, zweverig, hartkloppingen, hoofdpijn, bekeken voelen, druk op borst en/of keel, stemmen/geluiden, fluisteringen, zacht kunnen praten, overal tintelingen, denken dat je ergens anders bent etc.

    Beantwoorden
    • Lotte ·

      Wat was ik opgelucht toen ik hoorde dat ik niet de enige ben! De eerste keer was ongeveer 15 jaar geleden. Sinds een jaar heb ik terug regelmatig zo’n “aanval”. Ik lig dan steeds op mijn rug, maar kan niks bewegen. Ik probeer mijn ogen open te doen, maar kan alleen maar een klein stukje zien, net alsof ik een donkere bril draag met een klein kijkgaatje. Roepen lukt niet, met veel moeite slaag ik er soms in om te fluisteren. Ik krijg ook altijd verschrikkelijke hoofdpijn. Af en toe lijkt er iemand in de kamer te zijn, maar niet altijd. De paniek die je overvalt is enorm… Soms hoor ik ook dat iemand mij roept. Verschrikkelijk, vooral als je zoontje op dat moment in bed ligt… Je wilt opstaan en naar hem toegaan, maar het lukt gewoon niet! Ik heb het ook vaker als ik overdag een dutje doe. Ik voel me achteraf altijd ellendig, dat gevoel blijft nog enkele uren erna. Er is wel een wetenschappelijke verklaring voor, maar zo’n ervaring is voor mij altijd verschrikkelijk. De enige troost is dat ik niet de enige ben! Ik heb dit ooit wel aan enkele mensen verteld, maar niemand die wist waar ik het over had!

    • Paul ·

      Jammer dat er in Nederland vaak laconiek wordt gedaan over dit soort lastig te verklaren problemen. Ze kunnen je leven volledig beheersen, maar klop je ermee aan bij een eerstelijns zorgverlener, dan stuit je soms op een muur van onbegrip en onvermogen. Veel te vaak moet je “ermee leren leven”… Ik ben benieuwd of er toch ook mensen zijn die ooit een zorgverlener hebben bezocht die slaapparalyse serieus nam of zelfs effectief wist te behandelen? Iemand positieve ervaringen?

    • ricardo ·

      Dit heb ik ook een aantal keer meegemaakt. Ik had de laatste keer het idee dat iemand van helemaal beneden naar zolder kwam gelopen en naast mijn bed stond. Hevige druk op heel mijn lichaam. Ademhaling ongecontroleerd, maar mijn ogen wel kunnen bewegen. Ik heb ‘t zelf vaak als ik op mijn linkse zij in slaap val. Ik ben er nu aan gewend maar vind de slaapverlamming een totaal onprettige k*t ervaring.

  5. Kim ·

    Toevallig kwam ik op deze website, omdat ik een boek las waarin slaapparalyse naar voren kwam en ik daar enige tijd last van heb gehad. Nooit heb ik getwijfeld aan dat het een ziekte zou zijn en maakte me er vooral niet druk over. Ik vond het wel heel fascinerend en doodeng. Ik kreeg het plotseling in mijn puberteit en het gebeurde iedere nacht en vooral als ik op mijn rug lag. Ik werd wakker, realiseerde dat ik mijn lichaam niet kon bewegen, raakte in paniek, ging mijn spieren in mijn hoofd spannen waardoor er een suizend geluid ontstond en probeerde niet weer in slaap te vallen. Dit lukte meestal niet waardoor ik weer wegviel. Als ik wakker werd moest ik altijd het licht aandoen en even bijkomen. Als ik dit tegen mensen vertelde keken ze me stom aan en snapte er niets van. Ik heb het dus maar voor mezelf gehouden. Als het me overkwam dan bleef ik rustig en vroeg ik om hulp, dat deed ik vanuit mijn intuïtie en dan werd ik snel wakker. Een paar jaar geleden kwam ik een paragnost en die wees mij plotseling op dit probleem zonder dat ik gezegd had dat ik dit had. Ze zij alleen, verplaats je bed en bescherm je buik. Er zijn energieën die contact met je willen maken. Ik keek stomverbaasd, maar baad het niet schaad het niet. Sinds ik mijn bed heb verplaatst die tegen over een raam stond en nu dus niet meer, heb ik nergens meer last van. Als ik het idee heb dat ik ergens slaap waar ik me niet veilig voel visualiseer ik me een kom om me heen zodat ik ‘ beschermd ‘ ben. Het klinkt inderdaad super zweverig, maar ik ben er vanaf. Hoe stom het ook klinkt. Sorry voor de mensen die opzoek zijn naar een wetenschappelijk rationele oplossing, maar die heb ik ook helaas niet. Ik kan net als artsen gaan gissen naar neurologische verklaringen, maar daar lossen we niks mee op en al die bende in je lijf ( lees: anti depressieve) Ik ben geen proefkonijn. We willen alles maar verklaren, maar niet alles valt te verklaren blijkt maar weer.

    Beantwoorden
  6. Crg ·

    Ik stuit op deze site omdat ik googlde op de symptomen. Eergisternacht maakt ik voor mijn idee iets verschrikkelijks mee ‘s nachts. Ik sliep geloof ik maar ik werd wakker omdat ik onder stroom stond in m’n hoofd en m’n lijf ook en ik kon helemaal niets. Ik ervoer dit als verschrikkelijk eng en ik raakte vreselijk in paniek, maar ik kon niks, ook het gevoel dat ik uit m’n lichaam ging en schreeuwde om hulp, maar ja, niemand hoorde me. Een paar weken geleden ben ik van de trap gevallen en brak m’n pols en een hoofdwond, ben geopereerd en ben nog steeds herstellende. Ook slaap ik sindsdien slecht tot weinig. Vorige week Temazepam gekregen en inderdaad wat meer geslapen. En dus precies op vakantie gebeurd me dit… Afgelopen nacht heb ik niet geslapen, ik durf niet meer. Vanavond weer thuis en ga ik het weer proberen… Moet ik naar een arts? Brrrr…

    Beantwoorden
  7. Elke ·

    Ik word net wakker en heb weer eens last gehad van slaapparalyse… Meestal heb ik het als ik erg vermoeid ben en een powernapje doe. Ik ben me tijdens zo’n slaapparalyse erg bewust dat ik er een heb… Nu last van een zwaar hoofd… beetje hoofdpijn… dat heb ik meestal na afloop…

    Beantwoorden
  8. semmie ·

    Hallo, ik heb ook al enige tijd last van slaapverlamming. Gisterennacht had ik nog meegemaakt dat het leek alsof er iets op mijn benen zat, waardoor ik erge kramp had en niet kon bewegen. Daarna hoorde ik een stem die mijn naam zei en ik werd gelukkig wakker. Ook heb ik een keer meegemaakt dat het deken om mij heen verstrakte en ik werd gedraaid op mijn zij en toen hoorde ik een kusgeluid en het leek net of ik een kus op mijn wang kreeg. Toen werd ik wakker om vlak daarna weer te verkrampen en dit keer een klap op mijn gezicht voelde en weer wakker werd. Ik was erg geschrokken en moest ervan huilen. Ik heb wel een professor op tv horen praten dat deze dingen komen door stress, oververmoeidheid en ook vitaminetekort en bloedarmoede. Ik heb ook een bloedonderzoek laten doen en daaruit bleek dat ik ernstige vitaminetekort had en ijzertekort. Nu ben ik er wel gerust onder dat het niet iets anders is. Wel is het vreemd dat ik slaapparalyse altijd meemaak als mijn man niet thuis is. Zoals net gezegd, ik weet wat de oorzaak is en daar ben ik blij, maar vind het nog steeds naar om zoiets mee te maken. Ik probeer er niet veel aan te denken en dat zou ik ook anderen als tip geven.

    Beantwoorden
  9. Corinna ·

    Ik vraag me af of slaapverlamming altijd onschuldig is of dat het toch verstandig is om een arts te raadplegen. Weet iemand dat? Bedankt!

    Beantwoorden
  10. kim ·

    Goedenavond allemaal, ik wil jullie wat vragen. Ik heb bijna al jullie reacties gelezen en ik heb ook last van slaapverlamming sinds m’n 6e ongeveer. Ik ben 1 keer hiermee naar de huisarts geweest en die wist niet waar ik het over had. Maar wat ik dus wil weten en waar ik bang voor ben… kan dit epilepsie zijn? Want je krijgt dit alleen als je slaapt en niet overdag? Het maakt me gewoon zo angstig. Soms denk ik dat mijn hersenen straks niet genoeg zuurstof krijgen en en dat er wat misgaat of zo? Ik zie graag jullie reacties tegemoet (ik heb net trouwens een slaapverlamming gehad dus ben helemaal in paniek). M.v.g. Kim

    Beantwoorden
  11. joke ·

    Vannacht heb ik weer zoiets meegemaakt… Ik kon niet bewegen, wel kijken, had het gevoel dat iets mij vasthield en kon niet gillen. Pfff, verschrikkelijk eng gewoon!

    Beantwoorden
  12. kenneth ·

    Hey, Ik kan er moeilijk mee overweg. Ik slaap vrij regelmatig. Als ik in huis ben en ik slaap, dan heb ik het gevoel dat ik wakker ben en alles kan aanraken. Maar niks werkt, van lichten tot tv… En plots lig ik weer in me bed. Dan krijg ik het gevoel dat het toch een droom was. Oef, nee, nee, het herhaalt zich wel drie tot vier keer voordat ik helemaal wakker ben. Dit is een voorbeeld van wat ik zoals droom; ik word er bang van en voel me naderhand erg down. Het gevoel ooit een dag niet meer wakker te geraken, dat is wat ik voel. Een ander voorbeeld van wat ik heb meegemaakt: Ik zit in me auto te wachten op m’n vriendin, oké ik leg me ff neer, dan weer het gevoel dat ik buiten m’n auto ben, maar toch niet, tot er een soort angst in me optreedt en dan word ik wakker… Iemand een idee? Moet wel zeggen, ik start meestal op de rug of op me zij om te gaan slapen. En dan word ik op me buik of zij wakker. Grts, Kenneth

    Beantwoorden
  13. Isis ·

    Ik heb ook last van slaapverlammingen sinds mijn puberteit, ik ben ermee naar de huisarts geweest en de neuroloog en heb een slaaponderzoek gehad. Maar echt serieus nemen deden ze niet, de huisarts wist niet eens wat het was. Enige wat ik voorgeschreven kreeg waren medicijnen (melatonine en eventueel antidepressiva als dat niet zou helpen). Ik ben er voor mijzelf achter gekomen dat het bij mij met overprikkeling en de daaruit voortkomende oververmoeidheid te maken heeft. De slaapverlamming wordt dan een soort spanningsontlading. De hallucinaties die erbij horen zijn inderdaad eng… maar ik roep ook altijd bescherming tijdens een slaapverlamming en dat helpt! Hoe het allemaal precies zit weet ik ook niet.

    Beantwoorden

Plaats een reactie