Home » Menselijk lichaam » Schildklier » Schildklier & jodium: gevolgen van een jodiumtekort…

Schildklier & jodium: gevolgen van een jodiumtekort…

Jodium is een essentieel spoorelement. Spoorelementen zijn vergelijkbaar met mineralen, maar je lichaam heeft er veel minder van nodig. Desalniettemin is jodium van levensbelang, met name voor de schildklierwerking. De schildklier heeft jodium namelijk nodig voor de productie van schildklierhormonen. In dit artikel lees je alles over jodium voor je schildklier…

Gevolgen van een jodium-tekort

Zonder jodium gaat je schildklier simpelweg stuk. In eerste instantie zal je schildklier bij een jodium-tekort opzwellen en uitzetten (struma). De vergrote schildklier zal bovendien minder hormonen produceren waardoor een tekort aan schildklierhormonen (hypothyreoïdie) ontstaat. Bij een ernstig of langdurig tekort aan jodium zullen allerlei klachten optreden, waaronder:

  • Opgezwollen schildklier (struma)
  • Je hebt het heel snel koud
  • Je houdt veel vocht vast
  • Vermoeidheid, sloomheid & duizeligheid
  • “Pafferig” gezicht & hangende oogleden
  • Haaruitval & broze nagels
  • Stijfheid van armen & benen
  • Vaak spierkramp, spierzwakte & spierpijn
  • Maagklachten & darmklachten
  • Hese stem & langzaam spreken
  • Droge, schilferige & ruwe huid
  • Lusteloosheid, apathie & depressie
  • Je kunt niet helder denken
  • Complicaties bij zwangerschap & menstruatiecyclus

Bronnen van jodium (voedsel & voedingsmiddelen)

Je schildklier is afhankelijk van het sporenelement jodium. Schildklierhormonen worden namelijk deels opgebouwd uit jodium. Voor een optimale schildklierwerking moet je dan ook jodium via je voeding binnenkrijgen. Belangrijke bronnen van jodium die kunnen bijdragen aan een optimale schildklierfunctie zijn:

  • Vis (kabeljauw, makreel, zalm, tong, sardines e.a.)
  • Gejodeerd zout (JOZO® e.a.)
  • Schaaldieren & schelpdieren
  • Ei & ui
  • Brood (liefst volkoren)
  • Zilvervliesrijst
  • Zeewier (kelp & kelp-tabletten)
  • Yoghurt, kwark & mozzarella
  • Aardbeien, banaan & mango
  • Cashewnoten

Let op: Zowel een tekort als een teveel aan jodium kan de schildklierfunctie verstoren en schildklierproblemen veroorzaken!

Meer voedingsstoffen voor schildklierfunctie…

De werking van je schildklier en de productie van schildklierhormonen zijn niet uitsluitend afhankelijk van jodium. Voor de opname en verwerking van jodium door de schildklier zijn namelijk ook andere voedingsstoffen nodig. De belangrijkste hiervan zijn:

  • Selenium & magnesium
  • IJzer, zink & koper
  • Vitamine E, A, B12 & D

Zo is selenium betrokken bij de omzetting van schildklierhormonen en bevordert vitamine E de opname van jodium.

Hoeveel jodium?

In Nederland hanteert men geen aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) voor jodium. Zodoende worden doorgaans de richtlijnen van het Amerikaanse ‘Institute of Medicine’ aangehouden. De algemene aanbevolen dagelijkse hoeveelheid jodium voor volwassenen is vastgesteld op 150 microgram per dag.

Voor zwangere vrouwen geldt 220 microgram jodium per dag. Voor vrouwen die borstvoeding geven wordt 290 microgram jodium per dag aangehouden. Ook vegetariërs dienen extra op hun jodium-inname te letten, evenals mensen die een zoutarm dieet volgen. De maximale veilige jodium-dosis is 600 microgram/dag.

Tip: Je kunt het jodiumgehalte in je bloed laten meten bij een huisartsenlaboratorium.

Oplossing bij een jodium-tekort

Jodium is de meest relevante voedingsstof voor een goede schildklier-werking. Bij een jodium-tekort kun je natuurlijk heel veel vis, zeewier & schaaldieren gaan eten… Het is echter efficiënter om bij een gebrek aan jodium een jodiumsupplement te slikken.  Een eventueel jodium-supplement kan het beste worden ingenomen als kaliumjodide (KI) en/of kelp-tabletten.

Bovendien is het raadzaam om bij een jodium-tekort jodium-verrijkt zout (JOZO®) te gebruiken i.p.v. “normaal” keukenzout of zeezout. Het is echter niet raadzaam om een jodiumsupplement te gebruiken als je reeds voldoende jodium via je voeding binnenkrijgt (150 mcg per dag).

Let op: Hoewel een jodium-tekort veruit het vaakst voorkomt, kan een jodium-overschot minstens zo schadelijk zijn en zelfs “schildkliervergiftiging” veroorzaken.

Tot slot

Bij symptomen van een schildklierafwijking wordt altijd de jodium-concentratie in je urine gemeten. Als je zelf het idee hebt dat je lijdt aan een tekort of teveel aan jodium, kun je je huisarts om een urinetest vragen. Vaker nog wordt een jodiumtekort opgemerkt aan de hand van afwijkende schildklierwaarden in de boledbaan. Voor je schildklier is het al met al ontzettend belangrijk dat je jodium-huishouding optimaal is, en dus ook voor je algehele gezondheid!

Heb jij ervaring of vragen met betrekking tot jodium & schildklier? Laat hieronder je reactie achter…

11 reacties op “Schildklier & jodium: gevolgen van een jodiumtekort…”

  1. Willie ·

    Beste Paul, Jouw verhaal is v.w.b. de uitleg van de testen is helemaal correct. Ik ben ik niet volledig geweest in mijn reactie, omdat ik bang was dat het stuk anders te uitgebreid (te groot) zou worden. Echter een chronisch jodiumtekort vaststellen is m.i. moeilijk omdat je dan al vaak een te langzaam werkende schildklier hebt en er dus pas achter komt als je hypothyroidie-achtige klachten hebt. Mijn tweede punt is dat de huisarts de standaard bloedwaarde bepaling doet en als die aan de normen voldoet dan is er volgens de normen niets aan de hand en zal een huisarts niet gauw genegen zijn om verdere bloedwaardebepalingen zoals jij die beschreven hebt, uit te laten voeren. Voor die mensen die tegen dit probleem aanlopen is er de oude alternatieve bepaling van de lichaamstemperatuur, die m.i. niet achterhaald is en door vele natuurartsen nog wordt toegepast. Hopelijk hebben wij beide met onze berichten mensen die of met een te langzame schildklier of met een jodiumtekort kampen wat meer inzicht kunnen geven. Groeten, Willie

    Beantwoorden
    • Paul ·

      Ik hoop het ook; nogmaals dank voor het delen van je inzichten en opvattingen omtrent jodium & schildklier! Groeten, Paul

  2. Willie ·

    Onder de kop “Tot slot” staat: “Vaker nog wordt een jodiumtekort opgemerkt aan de hand van afwijkende schildklierwaarden in de bloedbaan”. En dat is nou juist het punt want vaak wordt een jodiumtekort niet opgemerkt. Een jodiumtekort kan worden opgemerkt aan de hand van afwijkende waarden, maar vaak wordt een jodiumtekort niet opgemerkt omdat de waarden niet afwijkend zijn. Dat heeft te maken met de standaard test die meestal uitgevoerd wordt en niet toereikend is om een jodium tekort te detecteren en heel vaak ook niet toereikend is om een te langzaam werkende schildklier te detecteren. Overigens de urinetest waar je melding van maakt is niet betrouwbaar genoeg in die zin dat er teveel variabelen in meespelen. Er is een andere test die je zelf kunt uitvoeren en dat is een test met temperatuurmeting die zeer nauwkeurig uitgevoerd dient te worden. Op verzoek wil ik je deze wel toesturen. Ook zijn er andere laboratoriumtesten die eigenlijk bij iedereen met “schildklierklachten” uitgevoerd zouden moeten worden. Meer info kan ik je desgewenst toesturen. Ten slotte, een jodiumtekort kun je ook aanvullen met detoxified iodine. Groet, Willie

    Beantwoorden
    • Paul ·

      Beste Willie, Dankjewel voor je reactie. Volgens mij haal je nu twee zaken door elkaar (die overigens onderling verstrengeld zijn), namelijk: A. Een jodiumtekort en B. hypothyroïdie (een te traag werkende schildklier). Bepaalde schildklierafwijkingen kunnen een jodiumtekort in de hand werken; een gebrekkige jodium-intake kan schildklierklachten in de hand werken. Bepaalde bloedwaarden kunnen schildklierproblemen indiceren, evenals een potentieel tekort aan dietair/nutritioneel jodium. Jodium is immers juist een essentieel sporenelement omdat het samen met o.a. tyrosine onderdeel uitmaakt van de schildklierhormonen thyroxine en trijodothyronine. Is er sprake van een klinisch jodiumtekort, dan is er onvoldoende jodium aanwezig in je lichaam en zal er automatisch ook een tekort ontstaan aan schildklierhormonen, want jodium is een onmisbaar bestanddeel van schildklierhormoon. (bron + bron) Een jodiumtekort is -wereldwijd genomen- dan ook de belangrijkste oorzaak van hypothyroïdie. Dat neemt natuurlijk niet weg dat je een chronisch jodiumgebrek niet wilt vaststellen aan de hand van schildklierproblemen, want dan ben je eigenlijk al VEEL te laat. Maar misschien begrijp ik je vekeerd… Ik weet overigens ook niet precies wat je bedoelt met “de standaard test”, maar de diagnose van schildklierproblemen gebeurt voornamelijk aan de hand van TSH-waarde en FT4-waarde in het bloed. Zo’n ‘standaard’ schildklieronderzoek wordt vooral gedaan wanneer iemand veronderstelde schildkliersymptomen vertoont. Mocht er na de bloedwaardebepaling van TSH en FT4 twijfel blijven bestaan, dan kan er o.a. ook nog op T4, T3, FT3 en rT3 worden geprikt. Ook schildklierantistoffen (TSI, TPO, TG, TSH-R e.a.) kunnen worden gemeten. Hoe dan ook: het meten van de basale lichaamstemperatuur is een achterhaalde alternatieve methode om een vertraagde schildklierwerking vast te stellen, dan wel uit te sluiten, maar heeft in principe niets met het vaststellen van een potentieel jodiumtekort te maken, althans niet in directe/primaire zin. Op Salusi vind je overigens heel veel informatie over schildklierproblematiek (zie o.a. ook de linkjes die ik heb toegevoegd in dit bericht). Aanvullende relevante informatie is natuurlijk altijd welkom en kun je desgewenst achterlaten onder elk van de artikels. Nogmaals dank voor je bericht! Groeten, Paul

  3. Willie ·

    Jodium concentratie is niet in het bloed te meten. Zou graag de naam van de huisarts of het laboratorium willen hebben die zegt dat wel te kunnen. Groet, Willie

    Beantwoorden
    • Paul ·

      Daar heb je een punt, ik heb het ietwat aangepast. :D Aangezien jodium in heel veel verschillende verbindingen in de bloedbaan voorkomt, is een bloedwaardebepaling voor de totale jodiumconcentratie in iemands bloed inderdaad erg lastig (overigens niet onmogelijk). (bron) Vandaar dat iemands jodiumpeil doorgaans wordt getest aan de hand van urinemonsters. Dat is overigens ook maar beter, want bij een jodiumtekort worden doorgaans pas heel laat afwijkingen zichtbaar in ‘t bloed en een gebrekkig jodiuminname wordt dan ook vaak pas veel te laat opgemerkt aan de hand van bloedwaardebepalingen. Dank voor je berichtje!

  4. renata ·

    Mijn lichaam nam geen vitamines op zoals het zou moeten. Mijn hormoonhuishouding werkte slecht en ik werd heel erg dik. Ik was volgens mijn bloedtest gezond, maar voelde me slecht. Ik las een artikel van dokter Vogel en herkende mezelf hierin. Ik ben op zijn advies Kelpasan met extra jodium gaan slikken in combinatie met vitamine E. Ik ben samen met de medicijnen en een gezond eetpatroon in 4 jaar 35 kilo afgevallen en ik was ineens vruchtbaar en heb toch nog een kindje gekregen.

    Beantwoorden
    • Dr. Vogel ·

      Beste Renata, Wat fijn dat het je zo geholpen heeft. Als je nog een kindje wilt en het lijkt weer niet te lukken, dan weet je me te vinden! Een hartelijke groet, Dr. Vogel

  5. ingrid ·

    ik neem al 28 jaar een half pilletje euthyrox in om mijn schildklier onder controle te houden. Ik vraag mij af of het niet mogelijk is on via de voeding mijn schildklier onder controle te houden…

    Beantwoorden
    • Paul ·

      Beste Ingrid, In dit artikel over schildklier & voeding worden voedingsmiddelen besproken die ofwel goed, ofwel slecht zijn voor je schildklier. Het is overigens niet zo dat je synthetische schildklierhormonen kan vervangen door gezonde voeding. Een “schildklier-dieet dient uitsluitend ter ondersteuning van je medicatie. Ik hoop dat je hier iets mee kan. Groeten, Paul

    • Jan Smith ·

      Beter niet over “halve pilletjes” spreken. Geef het aantal microgrammen aan.

Plaats een reactie